Chào mừng quý khách về thăm khu di tích lịch sử thành Cổ Quảng Trị. Xin giới thiệu, tôi là………, thuyết minh viên tại di tích Thành Cổ Quảng Trị. Thay mặt cho ban quản lý khu di tích thành cổ Quảng Trị, tôi chúc cho đoàn chúng ta có một chuyến tham quan, trải nghiệm thành công và ý nghĩa, tôi xin gửi lời chúc sức khỏe, thượng lộ bình an tới toàn thể đoàn viên. Sau đây, tôi xin phép được điểm qua lộ trình của đoàn chúng ta như sau:

1: Dâng hương đài tưởng niệm các anh hung liệt sĩ và nghe bài giới thiệu về lịch sử, ý nghĩa của đài tưởng niệm.

2: Tham quan nhà bảo tàng và kết thúc lộ trình.

A : Tại đài tưởng niệm.

Thưa toàn thể đoàn viên, nơi chúng ta đang đứng đây, mảnh đất của một chiến trường 38 năm về trước, nơi đây đã diễn ra một cuộc chiến khốc liệt đầy máu lửa. Quân và dân ta đã anh dũng , kiên cường chống trả lại những đợt phản kích tái chiếm của địch để bảo vệ Thành Cổ và Thị xã Quảng Trị trong suốt 81 ngày đến năm 1972. Sự kiện lịch sử đó đã góp một phần quan trọng tạo đà cho công cuộc giải phóng miền Nam thống nhất đất nước và tạo thắng lợi trên bàn hội nghị Pari ( 27/1/1973 ) thay đổi toàn bộ cục diện chiến tranh Việt Nam. Nhưng để làm nên trang sử ấy hàng ngàn chiến sỹ đã anh dũng chiến đấu bỏ lại phần xương máu xác thịt của mình, nhiều chiến sĩ đã vĩnh viễn nằm tại  nơi đây.

Dai Tuong Niem THanh CO Quang tri

Đài tưởng niệm Thành Cổ Quảng Trị.

Các anh hy sinh, hình hài cũng chẳng còn nguyên vẹn, máu và xương thịt của các anh hòa vào với non sông, hòa vào với đất mẹ với niềm khát khao độc lập, nhân dân được ấm no hạnh phúc. Những giá trị lịch sử đã được đúc kết bằng sự hy sinh to lớn của hàng ngàn chiến sỹ, cụm di tích Thành Cổ Quảng Trị được bộ văn hoá xếp hạng là di tích Quốc gia. Đầu năm 1994, khu di tích đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt quan trọng. Hôm nay đoàn chúng ta đến với Thành Cổ Quảng Trị, không những đến với một chiến trường xưa hay một di tích lịch sử  mà đoàn chúng ta còn đến với một nghĩa trang, một nghĩa trang không có nấm mồ. Khác với các nghĩa trang liệt sĩ khác như nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn, nghĩa trang liệt sĩ Đường 9 hay những nghĩa trang khác thì liệt sĩ nào, dù biết tên hay chưa biết tên . Thì với thành Cổ Quảng Trị, chỉ có duy nhất một ngôi mộ tập thể chung, một ngôi nhà chung mà thôi “ đài tưởng niệm trung tâm” là biểu tượng cho nấm mồ chung, ngôi nhà chung của các anh. Kính thưa đoàn ! Đài tưởng niệm được mô hình hoá thành nấm mộ chung: Bên trên là mái đình Việt cách điệu, trên mái đình là bình thái cực. Theo quan niệm triết lý phương Đông thì thái cực sinh lưỡng nghi, lưỡng nghi sinh tứ tượng, tứ tượng sinh bát quái, bát quái vận hành sinh vạn vật làm vũ trụ phát triển không ngừng. Dưới chân nấm mồ được đắp theo hình bát giác tượng trưng cho bát quái, bốn lối bậc cấp đi lên tượng trưng cho tứ tượng, tầng mà đoàn dâng hương là tầng lưỡng nghi. Ngôi mộ được thiết kế theo quan niệm triết lý âm dương mang ý nghĩa sâu sắc là để siêu thoát cho linh hồn những người đã khuất. Nơi đoàn chúng ta đang đứng gọi là tầng lưỡng nghi, gồm hai nữa âm và dương: nửa bên nước là nửa âm, nửa bên nền đỏ là nửa dương. Người ta quan niệm rằng trong cuộc sống này âm dương luôn có mối quan hệ mật thiết với nhau như: giữa trời và đất, giữa ngày và đêm, giữa người sống và người chết đó là hình thái âm dương. Bao giờ trong âm cũng có dương và trong dương cũng có âm, âm dương luôn hoà quyện vào nhau không thể tách rời.

Vong Hoa dai tuong niem thanh co quang tri

Đặt vòng hoa tại đài tưởng niệm Thanh Cổ Quảng Trị.

Ngay nữa phần âm người ta cho làm một cây đèn màu đỏ tượng trưng cho phần dương trong âm. Đèn có chiều cao 8,1 m tượng trưng cho 81 ngày đêm chiến đấu kiên cường của các chiến sĩ trên chiến trường Quảng Trị. Ở giữa cây thiên mệnh là ba áng mây tượng trưng cho tam tài: Thiên – Địa – Nhân với ý nghĩa là cầu nối giữa trời – đất – con người. Trên cây đèn người ta đắp 3 bát cơm bởi theo phong tục của người Á Đông, chúng ta thường cúng cơm cho người đã khuất với hy vọng ấm no. Nửa phần dương còn lại được lát bằng gạch nền đỏ là màu của sự sinh sôi nảy nở. Trên phần dương có 1 hình tròn nhỏ tượng trưng cho phần âm trong dương, phần âm trong dương này thông vào lòng nấm mồ. Lòng nấm mồ rỗng có 2 trục đường chính giao nhau về tứ phương, xét theo tâm linh thì đây là nơi hội tụ linh hồn của các chiến sĩ tứ phương trong nấm mồ chung này. Chính giữa là nơi đặt những vật dụng của người lính : mũ tai bèo, dép cao su, bi đông nước, khẩu súng AK và không thể thiếu đó chính là chiếc balo. Hẳn trong chúng ta không ai không biết đến hình ảnh giản dị thân thương của những người lính cụ Hồ, một nét giản dị đến lạ thường nhưng chính các anh là những người làm nên lịch sử cho dân tộc Việt Nam ta. Ở giữa phần âm và dương người ta đặt một chiếc lư hương để mọi người khi đến với thành cổ Quảng trị sẽ thắp một nén hương lòng tưởng nhớ tới các anh, mong cho các anh yên nghỉ, sớm siêu thoát nơi chín suối. Bên ngoài tầng lưỡng nghi đặt 81 bức phù điêu theo chiều ngược kim đồng hồ là 81 tờ lịch ghi lại chi tiết 81 ngày của cuộc chiến ngày đêm tại thành cổ Quảng Trị ( từ 28/06/1972 – 16/09/1972). Thưa toàn đoàn, tính đến nay thì còn hang ngàn chiến sĩ ta vẫn còn nằm dưới mảnh đất này, vì vậy nên các công trình nhà Nguyễn sẽ không được phục dựng lại nữa. Thành cổ được xây dựng với mục đích tưởng niệm, tôn vinh và tri ân những người anh hùng đã vĩnh viễn nằm lại nơi đây, thành cổ ngày nay được xây dựng thành một công viên văn hóa với một niềm kính trọng dành riêng cho các anh hùng của chúng ta, anh hùng của non sông đất Việt. Nhạc sĩ Tân Huyền đã gửi gắn lời nhắn nhủ của cựu chiến binh Phạm Đình Lân từ  Hà Nội đến thăm chiến trường xưa trong lời tựa của một bài hát “ cỏ non Thành Cổ” : “Cho tôi hôm nay vào Thành Cổ thắp một nén nhang viếng người nằm dưới cỏ. Cỏ xanh non tơ cỏ xanh non tơ xin chớ vô tình”. Đến với đài tưởng niệm, đứng trước sự ra đi của hàng ngàn chiến sĩ, đồng đội của mình đang yên nghỉ dưới lớp cỏ xanh kia mà không khỏi sót xa: “Nhẹ bước chân và nói khẽ thôi 2 Cho đồng đội tôi nằm yên dưới cỏ Trời Quảng Trị trong xanh và lộng gió dẫu ồn ào đừng lay động hàng cây. Nhẹ bước chân và nói khẻ thôi Thành Cổ rộng sao đồng đội tôi nằm chật Mỗi tấc đất là một cuộc đời có thật Cho tôi hôm nay đến nghẹn ngào”.

Vâng, vừa rồi đoàn đã nghe tôi giới thiêu về ý nghĩa đài tưởng niệm, về lịch sử thành cổ Quảng Trị cũng như cuộc chiến 81 ngày đêm lịch sử năm 1972. Sau đây, xin mời đoàn theo chân tôi tiếp tục lộ trình thăm quan bảo tàng.

B: Tại nhà bảo tàng.

Thưa toàn đoàn, nơi chúng ta đang đến đây chính là nhà bảo tàng, được xây dựng và đưa vào hoạt động phục vụ khách thăm quan từ năm 2002. Nhà bảo tàng gồm 2 tầng với diện tích khoảng 360 m vuông, dung để trưng bày các bức ảnh và các hiện vật chiến tranh.

bao tang thanh co quang tri

Bảo tàng thành cổ quảng trị.

Tầng 1: Đây là gian trưng bày những hình ảnh về Thành Cổ Quảng Trị xuyên suốt 81 ngày đêm của cuộc chiến năn 1972. Vị trí chúng ta đang đứng gọi là gian Khánh tiết. Trước mặt các vị chính là bức ảnh thành cổ giữa cuộc chiến 81 ngày đêm do phóng viên Đoàn Công Tính chụp ngày 16/8/1972. Tôi xin điểm qua vài nét về bức ảnh để toàn đoàn hiểu rõ hơn: bức ảnh chụp về thành cổ Quảng Trị trước đây, tường thành với chiều cao 4m, dày 12, nhưng với sức công phá của lượng khổng lồ 328.000 tấn bom do kẻ thù thả xuống, tương đương 7 quả bom nguyên tử mà chúng ném xuống Nhật Bản thì hầu như toàn bộ công trình bên trong thành cổ đã bị san phẳng hoàn toàn. Sức bon đạn có thể phá hủy, san bằng mọi thứ, nhưng không thể san bằng được ý chí, sức mạnh của con người- chính là các chiến sĩ của chúng ta. Họ đã bám trụ đến cùng trong thành cổ mặc sức công phá của mưa bom, đạn pháo kẻ thù. Cố tổng bí thư Lê Duẩn đã khẳng định về sự kiện này như sau: “Chúng ta đã chịu đựng được không phải vì chúng ta là gang thép, vì gang thép cũng chảy với bom đạn của chúng. Mà chính chúng ta là những con người, những con người thực sự – Những con người Việt Nam, với truyền thống 4000 năm đã giác ngộ sâu sắc trách nhiệm trọng đại trước Tổ Quốc, trước thời đại”. Mùa hè năm 1972, ta tổng động viên chiến dịch đưa vào 6 sư đoàn chủ lực gồm: sư đoàn 304, 308, 320, 324, 312, 325, …. Và một số trung đoàn, tiểu đoàn thuộc các binh chủng khác. Hai bức phù điêu hai bên để ghi tên các sư đoàn, trung đoàn, tiểu đoàn đã tham gia chiến đấu bảo vệ thành cổ. Trải qua 81 ngày đêm chiến đấu với các đối tượng sừng sỏ, thiện chiến của quân ngụy Sài Gòn với sự yểm trợ hỏa lực chưa từng thấy trong lịch sử chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ ở Đông Dương. Đây là cuộc hành quân cực kỳ tàn bạo, chúng huy động 12-16 tàu khu trục hạm và tuần dương hạm thuộc hạm đội 7, hai sư đoàn dự bị chiến lược là sư đoàn dù và sư đoàn thủy quân lục chiến, một liên đoàn biệt động, 4 trung đoàn thiết giáp cùng hàng chục tiểu đoàn khác. Trên một diện tích đất nhỏ hẹp 16 ha và cả thị xã Quảng Trị hơn 3km2, địch huy động bình quân mỗi ngày 150-170 lần, có ngày hơn 200 lần máy bay phản lực, 70-90 lần chiếc B52 oanh kích, có ngày địch trút xuống đến 13.000 đạn pháo, hàng ngàn tấn bom đủ các loại: bom bi, bom 7 tấn, bom điều khiển bằng la-de, bắn đủ các loại pháo chụp, pháo khoan, thả chất độc hóa học, hơi độc, hơi ngạt.., trung bình mỗi chiến sỹ của ta phải hứng chịu hơn 100 quả bom, và 200 quả đạn pháo. Tất cả các xã vòng cung bao quanh Thành cổ ở phía Bắc đều chịu đựng từ 100 đến 140 phi vụ B52, xã ít nhất cũng phải chịu 10 lần phi vụ B52 đánh phá. Khi sự sống cận kề cái chết, nhưng các anh vẫn giữ nụ cười đó “ nụ cười thách thức bom đạn” của những chiến sĩ giải phóng quân dưới dân thành cổ, và cả nụ cười “ nụ cười của ông lão ngư dân Triệu Phong” ngày đêm đưa bộ đội sang sông Thạch Hãn. Ông đã đưa biết bao người lính qua con sông ấy, bao chuyến đò ông chở bộ đội vào chi viện cho 3 thành cổ Quảng Trị. Năm 1975 thì ông lão mất, ông hưởng dương 72 tuổi. Con dâu ông Nguyễn Thị Thu cô du kích xưa kia ngồi cạnh ông, hiện đang sống ở thị trấn Ái Tử – Huyện Triệu Phong.

Tầng 2: nhà bảo tàng được trưng bày theo 8 mảng:

Mảng 1: thành cổ và thị xã Quảng Trị trước cuộc chiến tranh. Đây là bản sơ đồ phác họa thành cổ được vẽ năm 1889 bởi người Pháp. Đây là công trình quân sự và là trụ sở hành chính của nhà Nguyễn (1809  – 1945). Theo nhiều nguồn tài liệu thì vào đầu thời Gia Long, thành được xây dựng tại phường Tiền Kiên ( Triệu Thành- Triệu Phong), năm 1809 được di dời đến xã Thạch Hãn ( nay là phường 2 thị xã Quảng Trị ). Thời đầu, thành được đắp bằng đất , năm 1827 vua Minh Mạng cho xây lại bằng gạch. Với khuôn viên dạng hình vuông chu vi tường thành là 481 trượng 6 thước ( gần 2000m ), cao 1 trượng (94m), chân dày 3 trượng (12m) , ngoài thành là hệ thống hào rộng bao quanh, bốn góc thành là 4 pháo đài cao nhô hẳn ra ngoài.

Hình ảnh các chiến sĩ trong bảo tàng thành cổ quảng trị.

Các cửa: Tiền, Hậu, Tả, Hữu Xây vòm cuốn, rộng 3,4m, phía trên có vọng lâu, mái cong, lợp ngói, cả 4 cửa đều nằm chính giữa 4 mặt thành. Nội thành có các công trình kiến trúc như Hành cung, cột cờ, dinh Tuần Vũ, dinh án Sát, dinh Lãnh Binh, Ty Phiên, Ty Niết, kho thóc, nhà kiểm học, trại lính. Trong đó, Hành cung được xem là công trình nổi bật nhất: bao bọc xung quanh là hệ thống tường dày, chu vi 400m, có hai cửa. Hành cung là một ngôi nhà rường, kết cấu 3 gian, 2 chái, mái lợp ngói liệt, trên có trang trí các hoạ tiết: rồng, mây, hoa, lá … Lúc bấy giờ thành cổ Quảng Trị được coi là trung tâm kinh tế, chính trị, quân sự của Tỉnh Quảng Trị.

Cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX, thực dân Pháp đặt chính quyền bảo hộ ở Trung Kỳ, chúng đã cho xây dựng một hệ thống nhà lao, tòa mật thám, trại lính khố xanh, cơ quan thuế đoạn,… Từ năm 1929- 1972, nhà lao Quảng Trị là nơi giam cầm các chiến sĩ cộng sản và những người yêu nước, và cũng chính nơi đây đã chở thành trường học chính trị rèn luyện ý chí son sắt, sự kiên cường trong chiến đấu của các chiến sĩ ta.

Trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, qua nhiều trận bom đạn khổng lồ trong chiến tranh, thành cổ Quảng Trị đã thay đổi về diện mạo và chức năng chỉ còn lại dấu vết của một số đoạt thành, lao xá, cổng tiền, hậu. Nhưng đây là những hình ảnh thị xã Quảng trị trước năm 1972- một thị xã sầm uất với trên 1 vạn ngôi nhà và nhiều công trình dân sinh , tôn giáo…. Bài Thuyết Minh Tour Thành Cổ Quảng Trị P2

Comments

comments

Bài Thuyết Minh Tour Thành Cổ Quảng Trị P1
Rate this post